سرپرستى جدش عبد المطلب چه معنايى مىتواند داشته باشد ؟ ! سپس هيچ تناقضى را بين اين دو جمله نمىبيند كه در جايى مىگويد : الان زمانى است كه او در آن متولد مىشود يا متولّد شده است و در جاى ديگر مىگويد : او به طور مخفى متولد شده است ! ( 1 ) مسعودى بنابر عادتش خبر را به طور مختصر در مروج الذّهب نقل كرده ، ولى تصريح كرده است كه « سيف بن ذى يزن » يهودى بود و براى همين قيصر از يارى او خوددارى كرد و او هم از اين كه نصرانى شود ، يا به ظاهر اظهار نصرانيت كند ، ابا كرد و بلكه به سوى پادشاه غير عادل ، انوشيروان آتش‌پرست رفت و از او خواست كه او را در پيروزى بر حبشىها يارى كند . حبشىها اگر چه به حقيقت نصرانيت ايمان نداشتند و براى همين خداوند بسيارى از آنها را به وسيلهء ابابيل به هلاكت رسانيد ، اما چه دليلى بر حقّانيت عقيدهء سيف يمنى وجود دارد ؟ آيا نقل رواياتى به وسيله فرزندان مسلمانش پس از دويست سال يا بيشتر بعد از هجرت براى اثبات اين ادّعا كفايت مىكند ؟ با توجه به اين كه آنها اين قصه‌ها را ظاهرا براى اثبات مجد و بزرگوارى جدشان براى مسلمانان حكايت مىكردند . ( 2 ) من در اينجا گفتم كه بعد از دويست سال يا بيشتر بعد از هجرت ، زيرا كه هيچ اثرى از اين خبر را در آثار ابن اسحاق و يا سيرهء ابن هشام و يا تاريخ طبرى نمىبينيم ، بلكه آن را به طور مختصر در تاريخ يعقوبى « 1 » مىبينيم و سپس در إكمال الدين صدوق به نقل از ابن السائب كلبى از ابى صالح از ابن عباس آمده است ، در حالى كه ابن عباس اين قضيه را درك نكرده است و در هيچ جا به وى اسناد داده نشده است . بلكه سندهاى اين خبر به نوه‌هاى سيف يمنى برمىگردد كه آن را براى اثبات مجد و بزرگوارى جدّشان نقل مىكرده‌اند . ( 3 ) روايت شيخ صدوق در مورد اين خبر كه مرفوع و مقطوع است ، هيچ ارزشى ندارد و وى بيشتر از شصت صفحه از همين كتاب را به قصهء پادشاه هندى ، بلوهر و حكيم هندى ، بوذاسف اختصاص داده و سپس گفته است : اين حديث و اخبار شبيه آن از آن چيزهايى نيست كه بتوانم بر آنها اعتماد كنم . . . و همگى پايين‌تر از آن حدى هستند كه بتوانند به عنوان يك خبر مورد قبول قرار گيرند . سپس مىگويد : از اين حديث و شبيه آن در اين كتاب معناى ديگرى اراده نمىشود ، و آن اين كه تمام اهل وفاق و خلاف به چنين احاديثى ميل دارند پس اگر در اين كتاب به آن دست يافتند ، حريص مىشوند كه بر ساير آنچه در اين كتاب هست نيز وقوف يابند . « 2 »

--> ( 1 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 12 . ( 2 ) . إكمال الدين ، 600 . بلى در قرب الاسناد از حسن بن ظريف از معمّر از امام رضا از پدرش صلّى اللّه عليه و آله و سلم روايت